2,892 хэллэг · HSK түвшнээр шүүнэ
人杰地灵
HSK 6rén jié dì líng
💡 Гарамгай хүн, гайхамшигт газар бие биедээ нэр хүнд өгдөг гэсэн санаа.
出处: Coined by Wang Bo in October 675 in Tengwang Ge Xu.
人浮于事
HSK 6rén fú yú shì
💡 Байгууллагад хийх ажлаас илүү хүн ажилладаг гэсэн санаа.
出处: See 人浮於食.
人满为患
HSK 6rén mǎn wéi huàn
💡 Хэт олон хүн цугларснаас асуудал, бэрхшээл үүсдэг гэсэн санаа.
从心所欲
HSK 6cóng xīn suǒ yù
💡 Өөрийн хүсэл дур зоргоор чөлөөтэй үйлдэх боломж, ялангуяа далан настай.
出处: From the Analects, Book 2 (《論語·爲政》)
以德报德
HSK 6yǐ dé bào dé
💡 Үзүүлсэн сайныг мөн адил сайн сайхнаар хариулах.
出处: From the Analects, Book 14 (《論語·憲問》)
以德报怨
HSK 6yǐ dé bào yuàn
💡 Хор хөнөөл учруулсан хүндээ ч сайн сайхнаар хариулах.
出处: From the Analects, Book 14 (《論語·憲問》)
以毒攻毒
HSK 6yǐ dú gōng dú
💡 Хүчтэй муу зүйлийг дийлэхийн тулд мөн адил хатуу аргаар тэмцэх.
直译: to attack poison with poison
出处: Originally referring to a theory in Chinese medicine by using a more poisonous substance to suppress the poison.
仰之弥高
HSK 6yǎng zhī mí gāo
💡 Хэн нэгний эрдэм чадвар харах тусам улам өндөр, гүн санагдана.
直译: the more looked up at, the higher it seems
出处: From the Analects, Book 9 (《論語·子罕》)
何罪之有
HSK 6hé zuì zhī yǒu
💡 Би/тэр ямар ч гэм буруугүй гэдгээ эрс эсэргүүцэх.
作壁上观
HSK 6zuò bì shàng guān
💡 Хэрэгт оролцохгүй, хажуугаас зөвхөн ажиглах.
直译: to sit on the wall and watch
出处: Sima Qian, fl. 1st century BCE. * 《史記·項羽本紀》 (Records of the Grand Historian, Book VII, the Annals of Xiang Yu): *
俱收并蓄
HSK 6jù shōu bìng xù
💡 Ямар ч төрлийн зүйлийг ялгаварлалгүй хүлээж авах.
出处: From Han Yu's An Explication of “Progress in Learning”
倾国倾城
HSK 6qīng guó qīng chéng
💡 Хаад ноёдыг хүртэл мэдэл алдуулах хэмжээний туйлын гоо үзэсгэлэн.
直译: capable of causing the downfall of a city or state
出处: From the story of Consort Li, a concubine to the Emperor Wu of Han
先礼后兵
HSK 6xiān lǐ hòu bīng
💡 Эхлээд эелдгээр, амжилтгүй бол хатуугаар шийдэх.
出处: From Romance of the Three Kingdoms
八拜之交
HSK 6bā bài zhī jiāo
💡 Үхэл амьдралаар өөрчлөгддөггүй гүн андгайлсан нөхөрлөл.
出处: This is derived from an ancient meeting etiquette where the younger members of a family or a community request to meet with the elders.
兴无灭资
HSK 6xīng wú miè zī
💡 Пролетар үзлийг дэмжиж, буржуй нөлөөг устгах гэсэн улс төрийн уриа.
出处: 無/无 (wú) is short for 無產階級/无产阶级 (wúchǎn jiējí, “proletariat”) and 資/资 (zī) is short for 資產階級/资产阶级 (zīchǎn jiējí, “bourgeoisie”).
其乐融融
HSK 6qí lè róng róng
💡 Гэр бүл, хүмүүсийн харилцаа дулаахан, эв найртай байдал.
出处: From Zuo Zhuan. Duke Zhuang of Zheng had exiled his mother and swore that he shall not see her until he "reaches the yellow spring (黃泉)", i.e. until he dies. But then he repented this. An officer, Ying Kao Shu, had a solution (《左傳·隱公元年》)
凡夫俗子
HSK 6fán fū sú zǐ
💡 Онцгой бус, жирийн энгийн хүн.
出处: First attested in the 16th century. Appeared 3 times in《封神演義》, here take one for example
分庭抗礼
HSK 6fēn tíng kàng lǐ
💡 Хоёр тал тэгш эрхтэй, хараат бус байдлаар харилцах.
出处: From Zhuangzi, chapter 31 (《莊子·漁父》), where Zilu gives some comments after a conversation between Confucius and a fisherman.
劝善惩恶
HSK 6quàn shàn chéng è
💡 Сайныг дэмжиж, мууг шийтгэх.
出处: See 懲惡勸善/惩恶劝善 (chéng'èquànshàn).
卧薪尝胆
HSK 6wò xīn cháng dǎn
💡 Ялагдлаа мартахгүйн тулд өөрийгөө хатуужуулан бэрхшээл туулах.
直译: to sleep on brushwood and taste gall
出处: From the story of the King Goujian of Yue [5th BCE], who forced himself to sleep on firewood and lick a gallbladder everyday to remember the humiliation of his previous defeat by the State of Wu.
厚德载物
HSK 6hòu dé zài wù
💡 Гүн буянтай хүн эргэн тойрныхоо бүх зүйлийг хүлээж авч дааж чадна.
出处: From I Ching, Hexagram 2 (《易经·坤卦》)
反求诸己
HSK 6fǎn qiú zhū jǐ
💡 Асуудал гарахад бусдыг бус, өөрийгөөсөө шалтгаан хайх.
出处: From Mencius and Liji
叶落归根
HSK 6yè luò guī gēn
💡 Хол газар амьдарсан ч эцэст нь төрсөн нутагтаа буцаж ирнэ.
直译: fallen leaves will return to the roots
出处: Attested in multiple books as a Zen saying attributed to the Sixth Patriarch in Chinese Chan Buddhism, 慧能 (Huìnéng), when he was about to pass away in 713 CE.
吉人天相
HSK 6jí rén tiān xiàng
💡 Сайн хүнийг тэнгэр өөрөө дэмждэг гэсэн ерөөл үг.
出处: short for 吉人自有天相 (jírén zìyǒu tiānxiàng)
同工异曲
HSK 6tóng gōng yì qǔ
💡 Арга барил өөр атугай үр дүн, чанар нь адил сайн.
出处: Coined by Han Yu in An Explication of “Progress in Learning” in the 9ᵗʰ century.
向壁虚构
HSK 6xiàng bì xū gòu
💡 Бодит үндэслэлгүйгээр толгойноосоо зохиож ярих.
直译: to face the wall and fabricate
出处: See the etymology at 向壁虛造.
向壁虚造
HSK 6xiàng bì xū zào
💡 Ямар ч эх сурвалжгүйгээр толгойноосоо зохион гаргах.
直译: to face the wall and fabricate
出处: From the preface to the Shuowen Jiezi by Xu Shen.
含沙射影
HSK 6hán shā shè yǐng
💡 Хэн нэгнийг шууд бус, далд дороос гүтгэх.
直译: to hold sand in the mouth and splash onto someone's shadow
出处: From a kind of mythological creature called 蜮 (yù), as in In Search of the Sacred: : This thing also appears in the Book of Odes.
吸风饮露
HSK 6xī fēng yǐn lù
💡 Тэнгэрлэг зан чанартай, махан биеийн хэрэгцээ (хоол унд) бараг хэрэггүй мэт харагдах хүнийг илэрхийлдэг.
出处: From Zhuangzi
和光同尘
HSK 6hé guāng tóng chén
💡 Өөрийн авьяас, чадвараа бахархан харуулахгүйгээр, энгийн олон түмэнтэй адилавтар байдлаар амьдрах гэсэн санаа.
出处: From Tao Te Ching, Chapter 4: : The sentence quoted above reappears in Chapter 56.
品学兼优
HSK 6pǐn xué jiān yōu
💡 Хүний ёс суртахуун, мэдлэг хоёулаа өндөр төвшинд байгааг тодотгодог үг.
唯唯诺诺
HSK 6wéi wéi nuò nuò
💡 Өөрийн бодол санаагаа илэрхийлэхгүй, бусдын хэлснийг л дуулгавартай зөвшөөрдөг хүнийг илэрхийлнэ.
出处: From Han Feizi, Chapter 9 (《韓非子·八姦》)
喜大普奔
HSK 6xǐ dà pǔ bēn
💡 Маш баяртай сайн мэдээг сонсоод бүгд хамтдаа баярлан тэмдэглэж, нэг нэгэндээ түгээмэл дуулгах гэсэн санаа илэрхийлдэг интернет үг.
出处: From the Chemistry Bar of Baidu Tieba. Acrostic-style contraction of four synonymous idioms (see below), producing a four-character word that resembles a genuine Chinese chengyu (idiom).
坐井观天
HSK 6zuò jǐng guān tiān
💡 Хязгаарлагдмал орчинд байгаа хүн өөрийн мэдэх цөөн зүйлээр дэлхийг бүхэлд нь дүгнэдэг, нарийн үзэл бодолтой байдгийг илэрхийлдэг.
直译: To sit in a well and look at the sky
出处: Related to 井底之蛙 (jǐngdǐzhīwā). Directly from
基情四射
HSK 6jī qíng sì shè
💡 Хоёр эрэгтэй хүний хоорондын дотно, эмоцлог харилцааг хошин шог маягаар «ижил хүйстний хайр мэт» гэж тодотгосон интернет үг.
出处: Based on 激情四射; see 基情 (jīqíng) for more.
多灾多难
HSK 6duō zāi duō nàn
💡 Амьдралдаа гамшиг, зовлон бэрхшээл дараалан тохиолддог, зол буянгүй байдлыг илэрхийлдэг.
大义灭亲
HSK 6dà yì miè qīn
💡 Шударга ёс, нийтийн эрх ашгийн төлөө хамгийн дотны хүн, төрөл садан хүртэл шийтгэхэд бэлэн байх зарчмыг илэрхийлдэг.
出处: From Zuo Zhuan. Zhou Yu (州吁) had murdered his brother, Duke Huan of Wey (衛桓公), and taken his place. But he could not gain the favor of the people of Wey. Shi Que (石碏), an officer loyal to the state, devised a scheme and had the usurper killed. Shi Que's son Shi Hou was a close associate of Zhou Yu, so Shi Que had his son killed as well. The people praised his act (《左傳·隱公四年》)
大旱望云
HSK 6dà hàn wàng yún
💡 Юмс маш их хэрэгцээтэй болсон үедээ түүнийг тэсэн ядан хүсэж хүлээх байдлыг илэрхийлдэг.
出处: See 大旱望雲霓.
大相径庭
HSK 6dà xiāng jìng tíng
💡 Хоёр зүйл хоорондоо асар их ялгаатай, ямар ч төстэй зүйл байхгүйг илэрхийлдэг.
出处: From Zhuangzi
大跌眼镜
HSK 6dà diē yǎn jìng
💡 Гэнэтийн, төсөөлөөгүй үр дүнд маш их гайхширч цочирдох байдлыг илэрхийлдэг.
出处: Literally “to suddenly drop one's eyeglasses”; said to be in reference to earlier, loosely-fitted glasses which fell off easily.
qīng guó qīng chéng
傾國傾城
💡 Хаад ноёдыг хүртэл мэдэл алдуулах хэмжээний туйлын гоо үзэсгэлэн.
Үгчилбэл: Улс орныг хөнхрөөх, хотыг хөнхрөөх гоо үзэсгэлэн
Утгачилбал: Хэн нэгний гоо үзэсгэлэн эрдэс галбираар хаад ноёдыг хүртэл мэдэл алдуулах хэмжээний туйлын сайхныг хэлнэ.
Гарал үүсэл: Энэ хэллэг Хан улсын Ву хааны татвар авагч Ли гэдэг эмэгтэйн түүхээс гаралтай. Ли эмэгтэйн ах Янь Нянь дуулаж, бүжиглэн: «Хойт зүгт нэгэн гоо бүсгүй бий, түүнийг нэг харвал хотын хүмүүс мэдэл алддаг, дахин харвал улс орон нь хүртэл мэдэл алддаг» гэж дуулсан байна. Ноён хаан энэ дуунд их сэтгэл хөдлөж, эцэст нь тэр эмэгтэйг олж дуртаа авсан гэдэг.
Хэзээ хэлдэг вэ: Хэн нэгэн эмэгтэйн гоо үзэсгэлэнг туйлын өндрөөр магтахдаа, ялангуяа түүхэн, уран зохиолын хэллэгээр хэрэглэдэг.
传说中的这位美人倾国倾城,令无数人为之倾倒。
chuán shuō zhōng de zhè wèi měi rén qīng guó qīng chéng, lìng wú shù rén wéi zhī qīng dǎo.
— Домогт өгүүлэгддэг тэрхүү гоо бүсгүй улс хотыг хүртэл хөнхрөөх сайхан байсан бөгөөд олон хүнийг мэдэл алдуулж байв.
直译: capable of causing the downfall of a city or state
出处: From the story of Consort Li, a concubine to the Emperor Wu of Han
孝武李夫人,本以倡进。初,夫人兄延年性知音,善歌舞,武帝爱之。每为新声变曲,闻者莫不感动。 延年侍上起舞,歌曰:「北方有佳人,绝世而独立,一顾倾人城,再顾倾人国。宁不知倾城与倾国,佳人难再得!」 上叹息曰:「善!世岂有此人乎?」 平阳主因言延年有女弟,上乃召见之,实妙丽善舞。由是得幸,生一男。
— The Book of Han, circa 1ˢᵗ century CE
Consort Li, concubine to the Emperor Wu of Han, was originally a dancing performer. Her brother Yannian was a gifted musician and dancer, beloved by the emperor. Every time he composed something new, it never failed to move those listening to it. One day, Yannian did a dance and sang, “There is a beauty in the north, who stands out among the generations. One look will topple the men of the city. A second look will topple the men of the country. I would rather not know about toppled cities and toppled countries, because a beauty of this caliber may not come around again!” His majesty sighed and said, “Wow! Can there really be such a person in this world?” Whereupon Pingyang mentioned that Yannian had a sister. His majesty summoned her, and she was indeed a sight to behold, and a good dancer. As a result, she received the emperor's favor, and bore him a son. (Wiktionary translation)
Wiktionary (CC BY-SA 4.0, en.wiktionary.org) via kaikki.org