tiān lǎng qì qīng

💡 Цаг агаар үнэхээр сайхан, тэнгэр цэлмэг, агаар цэвэр байгаа байдлыг тодотгодог.

出处: First attested in c. 353, in The Preface to the Poems of the Orchid Pavilion by Wang Xizhi

kuā fù zhuī rì

💡 Хүн боломжийнхоо хэтрүүлж хүрэх боломжгүй зорилгын араас хөөцөлдөх, эсвэл ямар ч бэрхшээлээс сэргийлэхгүйгээр зорилгодоо хүрэхийг хичээх хоёр талын санааг илэрхийлдэг.

直译: Kua Fu chases the sun

出处: See Kua Fu on Wikipedia for the background story.

hào yǒng dòu hěn

💡 Учиргүй зодоон, хэрүүл маргаанд дуртай, хүчээ харуулахыг эрмэлздэг байдлыг илэрхийлнэ.

出处: From Mencius

hào shēng zhī dé

💡 Амьтан, хүний амь насыг хайрлаж, үл хөнөөх өнгөрсөн ёсны буянтай сэтгэлийг илэрхийлнэ.

出处: From the Forged Old Text of Shangshu

rú lǚ bó bīng

💡 Маш болгоомжтой, бага зэрэг ч алдаа гарахаас айж, аюултай мэдрэмжтэйгээр ажил хийхийг илэрхийлдэг.

直译: like treading on thin ice

出处: See 戰戰兢兢／战战兢兢 (zhànzhànjīngjīng).

rú bì shǐ zhǐ

💡 Ямар нэгэн зохион байгуулалт, хүчний удирдлагыг маш чадварлаг, төвөггүй, бүрэн захирагдмал байдлаар удирдахыг илэрхийлдэг.

直译: to be like the arms using the fingers

出处: From Jia Yi's Discourse on Public Security: : Alternatively, from Guanzi

gū jūn zuò zhàn

💡 Хэн нэгэн тусламж дэмжлэггүйгээр ганцаараа хэцүү зорилго, бэрхшээлийг даван туулж байгааг илэрхийлдэг.

shòu bǐ nán shān

💡 Хүнд урт наслал, эрүүл энх насжилт хүсэх ёслолын үг.

直译: [One's] life is as long-lasting as the Zhongnan Mountains

出处: From the Classic of Poetry, poem 166 (《詩經·小雅·天保》)

zhōu guān fàng huǒ

💡 Эрх мэдэлтэй хүн юу хийвэл ч зөвшөөрөгддөг, харин жирийн хүмүүст жижиг эрх чөлөө ч олгогддоггүй хос жишгийн шударга бус байдлыг илэрхийлдэг.

出处: Literally: the prefectural official sets fires (but the common citizens are not allowed to light their lamps)

xìng zāi lè huò

💡 Бусдын зовлон, бэрхшээлд баярлаж, тэднийг өрөвдөхийн оронд таашаадаг хэрцгий байдлыг илэрхийлдэг.

出处: Extracted from two paragraphs in Zuo Zhuan

zhuāng zhōu mèng dié

💡 Бодит байдал, зүүд хоёрын хоорондох ялгаа тодорхойгүй, амьдрал тогтворгүй, солигдоо мэдрэмжийг илэрхийлдэг гүн ухааны дүрслэл.

直译: Zhuangzi dreamt he was a butterfly

出处: From a tale in the book Zhuangzi

yán nián yì shòu

💡 Хүний насыг уртасгах, эрүүл энхийг сайжруулах гэсэн үйлийг илэрхийлдэг.

出处: First attested in Song Yu's Rhapsody on the Gaotang Shrine

yì qǔ tóng gōng

💡 Арга барил, хэлбэр өөр байсан ч эцсийн үр дүн, чанар нь адилавтар сайн байгааг илэрхийлдэг.

出处: First attested in the early 9th century, see 同工異曲／同工异曲 (tónggōngyìqǔ)

yǐn yù zhī zhuān

💡 Өөрийн юмуу хэлсэн санаа арай өчүүхэн ч гэсэн бусдын илүү үнэ цэнэтэй санаа гаргахад түлхэц болно гэсэн даруу хандлагыг илэрхийлдэг.

出处: See the etymology at 拋磚引玉.

xīn rú dāo gē

💡 Маш их сэтгэлийн шаналал, гуниг зоволт мэдрэхийг илэрхийлдэг.

直译: as if having a heart cut by a knife

nù fà chōng guān

💡 Хэт их уурлаж, дотор нь хилэгнэсэн байдал нь нүдэнд харагдах хэмжээнд хүрсэн байдлыг илэрхийлдэг.

出处: From the Records of the Grand Historian

huàn dé huàn shī

💡 Хувийн ашиг тусаа алдах, олохоо бодож байнга түгшиж, зовниж явдаг зантай хүнийг илэрхийлдэг.

出处: From the Analects, Book 17 (《論語·陽貨》)

chéng è quàn shàn

💡 Буруу үйлдлийг шийтгэж, сайн үйлсийг дэмжин урамшуулах зарчмыг илэрхийлдэг.

出处: From the Zuo zhuan, late 4th century BCE

pāo zhuān yǐn yù

💡 Өчүүхэн зүйлээ өгч, бусдын илүү сайн, үнэ цэнэтэй санаа хариу авахыг хүсэх даруу арга барилыг илэрхийлдэг.

直译: to toss a brick to attract the jade

出处: One of the Thirty-Six Strategems, originally in reference to tossing brickbats at one's enemy to get an (exploitable) reaction or win a greater prize.

jié zú xiān dēng

💡 Аливаа боломжийг хамгийн түрүүнд эрч хурдан ашигласан хүн ялдаг гэсэн санааг илэрхийлдэг.

直译: the quick of foot will be the first to ascend

出处: From earlier 疾足先得, which is derived from the following paragraph in Shiji

rì jī yuè zhū

💡 Цаг хугацаа зогсолтгүй, хэн нэгний хүсэлд харгалзахгүйгээр урсаж байдгийг гунигтайгаар илэрхийлдэг.

出处: From Shijing, Odes Of Bei, "Sun and Moon"

míng chá qiū háo

💡 Хамгийн нарийн, өчүүхэн зүйлийг хүртэл анзаарч ойлгодог маш хурц ажиглалт, ухаалаг сэтгэмжийг илэрхийлдэг.

出处: From Mencius (《孟子·梁惠王上》)

míng zhī gù fàn

💡 Буруу гэдгийг мэдсээр байж зориудаар зөрчиж хийхийг илэрхийлдэг.

zēng shēn shā rén

💡 Худал цуу яриа хэдийгээр эхэндээ хэн ч итгэдэггүй байсан ч давтагдах тусам сүрдмээр хүчтэй болж, эцэст нь хамгийн ойрын хүн хүртэл итгэдэг болохыг илэрхийлдэг.

出处: A tale in Zhan Guo Ce

wàng méi zhǐ kě

💡 Бодит бус зүйл, хий хоосон мэдээ, амлалтаар өөрийгөө тайвшруулж, түр зуурын урам зориг авахыг илэрхийлдэг.

直译: to quench one's thirst by thinking of plums

出处: From the tale of Cao Cao deceiving his severely dehydrated troops with the promise of a forest of plums not far ahead

biāo xīn lì yì

💡 Бусдаас ялгаатай, шинэлэг санаа гаргаж өвөрмөцжихийг зорьдог зан чанарыг илэрхийлдэг.

出处: From Shishuo Xinyu

héng kōng chū shì

💡 Хэн нэгэн, ямар нэг зүйл гэнэт, гайхалтай хэмжээгээр анхаарал татан илэрч гарч ирснийг илэрхийлдэг.

出处: From the 1935 poem 《念奴嬌·崑崙》 by Mao Zedong.

qī ruǎn pà yìng

💡 Сул дорой хүнийг дарамталж, хүчтэй, эрх мэдэлтэй хүнээс айж бөхнүрдэг эмгэнэлтэй зан чанарыг илэрхийлдэг.

出处: First attested in c. 1300 as 怕硬欺軟 /怕硬欺软, in Yuan drama The Injustice to Dou E penned by Guan Hanqing

bǐ jiān ér lì

💡 Хоёр хүн зэрэг чадвар, зэрэглэлтэй тэгш зогсож байгааг илэрхийлдэг.

出处: From Zhan Guo Ce

hé dōng shī zi

💡 Нөхрөөсөө айдасгүй, түүнийг ихэд дуулгавартай болгож, огцом, хэрцгий зандардаг эхнэрийг илэрхийлдэг.

出处: See 河東獅吼／河东狮吼 (hédōng-shīhǒu).

màn shān biàn yě

💡 Хүн, зүйлсийн тоо хэмжээ асар их, газар нутгийг бүхэлд нь бүрхэх хэмжээнд хүрснийг илэрхийлдэг.

出处: From the Romance of the Three Kingdoms

miè cǐ zhāo shí

💡 Дайсныг устгах хүртэл юу ч идэхгүй гэсэн шийдвэрлэсэн, тууштай зорилготой байдлыг илэрхийлдэг.

直译: to not have breakfast before the enemy is wiped out

出处: From 《左傳·成公二年》: 余姑翦滅此而朝食.

huī fēi yān miè

💡 Ямар нэг зүйл эцсийн эцэст бүрмөсөн үгүй болж, ул мөр нь ч үлдэхгүй байдлыг илэрхийлдэг.

出处: First attested in the 7th century, but in common usage only as of 1082, originally in Sutra of Complete Enlightenment: : Popularized by Su Shi's famous ci Reminiscing the Past at Red Cliff: : Note that there are many versions, of which the above was reckoned to be most original.

zhū guāng bǎo qì

💡 Хүн эрдэнэс, гоёл чимэглэлээрээ дүрсээ бүрхэж, баялгаараа тод харагдахыг хэлнэ.

guā tián lǐ xià

💡 Гэм зэмгүй байсан ч бусдад сэжиг төрүүлэхээр байдалд орохыг хэлнэ.

直译: under a plum tree or in a melon patch

出处: Originates from a longer proverb 瓜田不納履，李下不整冠／瓜田不纳履，李下不整冠 (guātián bù nà lǚ, lǐxià bù zhěng guān), literally "do not put on shoes in a melon field; do not adjust your hat under a plum tree".

shēng sǐ cún wáng

💡 Аль нэгнийг тэсэн үлдэх эсвэл бүрмөсэн мөхөх шийдэгдэх маш чухал мөч гэсэн үг.

直译: to live or die, exist or perish

shēng cái yǒu dào

💡 Мөнгө олох, баяжих өөрийн гэсэн авхаалж самбаа, ур чадвар байдгийг хэлнэ.

出处: From the Great Learning (《大學》) in the Book of Rites

huà bǐng chōng jī

💡 Бодит биш, гүйцэлдэхгүй зүйлээр өөрийгөө тайвшруулах, хуурмаг зүйлээр хэрэгцээгээ хангах гэсэн үг.

直译: to draw a flatbread to allay one's hunger

出处: Quoted from Cao Rui, from the Records of the Three Kingdoms

chàng suǒ yù yán

💡 Юугаа ч дардалгүй, сэтгэлдээ байгаа бүхнээ чөлөөтэй хэлэхийг хэлнэ.