2,892 хэллэг · HSK түвшнээр шүүнэ
一帆风顺
HSK 6yī fān fēng shùn
💡 Бүх зүйл саадгүй, жигдхэн сайхан өнгөрнө гэсэн ерөөл, дүрслэл.
一模一样
HSK 6yī mú yī yàng
💡 Хоёр юм ялгаагүй яг адилхан байна гэсэн санаа.
众所周知
HSK 6zhòng suǒ zhōu zhī
💡 Бүгдэд мэдэгдэхүйц болсон нийтлэг үнэн зүйл.
千家万户
HSK 6qiān jiā wàn hù
💡 Маш олон тооны гэр бүл, айл өрх.
成千上万
HSK 6chéng qiān shàng wàn
💡 Тоо хэмжээ маш их, тоолж баршгүй хэмжээнд хүрснийг илэрхийлдэг.
方方面面
HSK 6fāng fāng miàn miàn
💡 Асуудал, зүйлийн бүх л тал, өнцөг хамарсан гэсэн санааг илэрхийлдэг.
出处: AABB-type reduplication of 方面 (fāngmiàn).
至关重要
HSK 6zhì guān zhòng yào
💡 Аливаа зүйл маш их чухал ач холбогдолтойг хэлнэ.
衣食住行
HSK 6yī shí zhù xíng
💡 Хүний амьдралын хамгийн үндсэн хэрэгцээ буй хувцас хунар, хоол хүнс, орон байр, зорчих зэрэг дөрвөн зүйлийг хэлнэ.
出处: From 民生主義·第三講 in 三民主義 [1924], a collection of speeches delivered by Sun Yat-sen in 1924.
一以贯之
HSK 6yī yǐ guàn zhī
💡 Бүх зүйлээ нэг зарчмаар холбон авч явна гэсэн санаа.
出处: From the Analects, Book 4 (《論語·里仁》)
一息尚存
HSK 6yī xī shàng cún
💡 Амьд байгаа цагтаа зорилгоосоо татгалзахгүй гэсэн тэсвэр хатуужил.
一点一滴
HSK 6yī diǎn yī dī
💡 Юмыг маш багаар, тэвчээртэй хуримтлуулна гэсэн санаа.
出处: Compare 點滴/点滴 (diǎndī).
一臂之力
HSK 6yī bì zhī lì
💡 Бага ч атугай тус дэм үзүүлнэ гэсэн санаа.
一诺千金
HSK 6yī nuò qiān jīn
💡 Хэлсэн үг маш үнэ цэнэтэй, амлалтаа биелүүлнэ гэсэн санаа.
出处: From Records of the Grand Historian, by Sima Qian.
三头六臂
HSK 6sān tóu liù bì
💡 Ер бусын их чадвар, олон талт ур чадварыг илэрхийлнэ.
直译: three heads and six arms
出处: Originally describing the appearance of the mythological figure Nezha.
不予置评
HSK 6bù yǔ zhì píng
💡 Тайлбар, сэтгэгдэл өгөхөөс албан ёсоор татгалзана гэсэн санаа.
不念旧恶
HSK 6bù niàn jiù è
💡 Хуучин гомдол өшөөг санахгүй, өршөөж мартана гэсэн санаа.
出处: From the Analects, Book 5 (《論語·公冶長》)
不惑之年
HSK 6bù huò zhī nián
💡 Амьдралын зам мөрөндөө тодорхой, эргэлзэхгүй болсон дөчин настай хүн.
出处: From the Analects, Book 2 (《論語·爲政》)
世衰道微
HSK 6shì shuāi dào wēi
💡 Нийгмийн ёс суртахуун доройтож, зөв мөр алдагдсан цаг үе.
出处: From Mencius
丧家之狗
HSK 6sàng jiā zhī gǒu
💡 Түшиг тулгуургүй, хаана хандахаа мэдэхгүй өрөвдмөөр байдал.
出处: From the Records of the Grand Historian: : 喪家之狗 was later reanalysed as "a dog that has lost its home", which would often go hungry and wander the streets in search for food, due to neglect by its master. Later, this became a metaphor for a desperate person who has nobody to turn to.
中山狼
HSK 6zhōng shān láng
💡 Сайн сайхныг мартаж, тусалсан хүндээ хорлол учруулдаг үнэнч бус хүн.
出处: From a fable written by Ma Zhongxi (1446–1512). The original text is on Wikisource and a full translation can be found in Anthology of Chinese Literature, Vol. 2, pp. 46 to 52, translated by James R. Hightower.
临深履薄
HSK 6lín shēn lǚ bó
💡 Аюул ойрхон нөхцөлд туйлын болгоомжтой байх.
出处: Short for 如臨深淵,如履薄冰/如临深渊,如履薄冰 (rúlínshēnyuān, rúlǚbóbīng, “as if on the brink of a chasm; as if treading upon a thin layer of ice”). See 戰戰兢兢/战战兢兢 (zhànzhànjīngjīng) for details.
久假不归
HSK 6jiǔ jiǎ bù guī
💡 Түр зуур зээлж авсан зүйлээ буцаахгүй, өөрийнх мэт болгодог.
出处: Originally, “to borrow the name of renyi (benevolence and righteousness) without actually practicing them”. From Jin Xin I of Mencius
亡国之音
HSK 6wáng guó zhī yīn
💡 Улс орон мөхөх шатанд байгаа үедийн доройтсон урлаг, соёл.
出处: From the Book of Rites, Book 19 (《禮記·樂記》)
人亡政息
HSK 6rén wáng zhèng xī
💡 Удирдагч явмагц түүний бодлого, ажил хэрэг зогсдог гэсэн санаа.
出处: From the Doctrine of the Mean (《中庸》) in the Book of Rites
人杰地灵
HSK 6rén jié dì líng
💡 Гарамгай хүн, гайхамшигт газар бие биедээ нэр хүнд өгдөг гэсэн санаа.
出处: Coined by Wang Bo in October 675 in Tengwang Ge Xu.
人浮于事
HSK 6rén fú yú shì
💡 Байгууллагад хийх ажлаас илүү хүн ажилладаг гэсэн санаа.
出处: See 人浮於食.
人满为患
HSK 6rén mǎn wéi huàn
💡 Хэт олон хүн цугларснаас асуудал, бэрхшээл үүсдэг гэсэн санаа.
从心所欲
HSK 6cóng xīn suǒ yù
💡 Өөрийн хүсэл дур зоргоор чөлөөтэй үйлдэх боломж, ялангуяа далан настай.
出处: From the Analects, Book 2 (《論語·爲政》)
以德报德
HSK 6yǐ dé bào dé
💡 Үзүүлсэн сайныг мөн адил сайн сайхнаар хариулах.
出处: From the Analects, Book 14 (《論語·憲問》)
以德报怨
HSK 6yǐ dé bào yuàn
💡 Хор хөнөөл учруулсан хүндээ ч сайн сайхнаар хариулах.
出处: From the Analects, Book 14 (《論語·憲問》)
以毒攻毒
HSK 6yǐ dú gōng dú
💡 Хүчтэй муу зүйлийг дийлэхийн тулд мөн адил хатуу аргаар тэмцэх.
直译: to attack poison with poison
出处: Originally referring to a theory in Chinese medicine by using a more poisonous substance to suppress the poison.
仰之弥高
HSK 6yǎng zhī mí gāo
💡 Хэн нэгний эрдэм чадвар харах тусам улам өндөр, гүн санагдана.
直译: the more looked up at, the higher it seems
出处: From the Analects, Book 9 (《論語·子罕》)
何罪之有
HSK 6hé zuì zhī yǒu
💡 Би/тэр ямар ч гэм буруугүй гэдгээ эрс эсэргүүцэх.
作壁上观
HSK 6zuò bì shàng guān
💡 Хэрэгт оролцохгүй, хажуугаас зөвхөн ажиглах.
直译: to sit on the wall and watch
出处: Sima Qian, fl. 1st century BCE. * 《史記·項羽本紀》 (Records of the Grand Historian, Book VII, the Annals of Xiang Yu): *
俱收并蓄
HSK 6jù shōu bìng xù
💡 Ямар ч төрлийн зүйлийг ялгаварлалгүй хүлээж авах.
出处: From Han Yu's An Explication of “Progress in Learning”
倾国倾城
HSK 6qīng guó qīng chéng
💡 Хаад ноёдыг хүртэл мэдэл алдуулах хэмжээний туйлын гоо үзэсгэлэн.
直译: capable of causing the downfall of a city or state
出处: From the story of Consort Li, a concubine to the Emperor Wu of Han
先礼后兵
HSK 6xiān lǐ hòu bīng
💡 Эхлээд эелдгээр, амжилтгүй бол хатуугаар шийдэх.
出处: From Romance of the Three Kingdoms
八拜之交
HSK 6bā bài zhī jiāo
💡 Үхэл амьдралаар өөрчлөгддөггүй гүн андгайлсан нөхөрлөл.
出处: This is derived from an ancient meeting etiquette where the younger members of a family or a community request to meet with the elders.
兴无灭资
HSK 6xīng wú miè zī
💡 Пролетар үзлийг дэмжиж, буржуй нөлөөг устгах гэсэн улс төрийн уриа.
出处: 無/无 (wú) is short for 無產階級/无产阶级 (wúchǎn jiējí, “proletariat”) and 資/资 (zī) is short for 資產階級/资产阶级 (zīchǎn jiējí, “bourgeoisie”).
其乐融融
HSK 6qí lè róng róng
💡 Гэр бүл, хүмүүсийн харилцаа дулаахан, эв найртай байдал.
出处: From Zuo Zhuan. Duke Zhuang of Zheng had exiled his mother and swore that he shall not see her until he "reaches the yellow spring (黃泉)", i.e. until he dies. But then he repented this. An officer, Ying Kao Shu, had a solution (《左傳·隱公元年》)
qīng guó qīng chéng
傾國傾城
💡 Хаад ноёдыг хүртэл мэдэл алдуулах хэмжээний туйлын гоо үзэсгэлэн.
Үгчилбэл: Улс орныг хөнхрөөх, хотыг хөнхрөөх гоо үзэсгэлэн
Утгачилбал: Хэн нэгний гоо үзэсгэлэн эрдэс галбираар хаад ноёдыг хүртэл мэдэл алдуулах хэмжээний туйлын сайхныг хэлнэ.
Гарал үүсэл: Энэ хэллэг Хан улсын Ву хааны татвар авагч Ли гэдэг эмэгтэйн түүхээс гаралтай. Ли эмэгтэйн ах Янь Нянь дуулаж, бүжиглэн: «Хойт зүгт нэгэн гоо бүсгүй бий, түүнийг нэг харвал хотын хүмүүс мэдэл алддаг, дахин харвал улс орон нь хүртэл мэдэл алддаг» гэж дуулсан байна. Ноён хаан энэ дуунд их сэтгэл хөдлөж, эцэст нь тэр эмэгтэйг олж дуртаа авсан гэдэг.
Хэзээ хэлдэг вэ: Хэн нэгэн эмэгтэйн гоо үзэсгэлэнг туйлын өндрөөр магтахдаа, ялангуяа түүхэн, уран зохиолын хэллэгээр хэрэглэдэг.
传说中的这位美人倾国倾城,令无数人为之倾倒。
chuán shuō zhōng de zhè wèi měi rén qīng guó qīng chéng, lìng wú shù rén wéi zhī qīng dǎo.
— Домогт өгүүлэгддэг тэрхүү гоо бүсгүй улс хотыг хүртэл хөнхрөөх сайхан байсан бөгөөд олон хүнийг мэдэл алдуулж байв.
直译: capable of causing the downfall of a city or state
出处: From the story of Consort Li, a concubine to the Emperor Wu of Han
孝武李夫人,本以倡进。初,夫人兄延年性知音,善歌舞,武帝爱之。每为新声变曲,闻者莫不感动。 延年侍上起舞,歌曰:「北方有佳人,绝世而独立,一顾倾人城,再顾倾人国。宁不知倾城与倾国,佳人难再得!」 上叹息曰:「善!世岂有此人乎?」 平阳主因言延年有女弟,上乃召见之,实妙丽善舞。由是得幸,生一男。
— The Book of Han, circa 1ˢᵗ century CE
Consort Li, concubine to the Emperor Wu of Han, was originally a dancing performer. Her brother Yannian was a gifted musician and dancer, beloved by the emperor. Every time he composed something new, it never failed to move those listening to it. One day, Yannian did a dance and sang, “There is a beauty in the north, who stands out among the generations. One look will topple the men of the city. A second look will topple the men of the country. I would rather not know about toppled cities and toppled countries, because a beauty of this caliber may not come around again!” His majesty sighed and said, “Wow! Can there really be such a person in this world?” Whereupon Pingyang mentioned that Yannian had a sister. His majesty summoned her, and she was indeed a sight to behold, and a good dancer. As a result, she received the emperor's favor, and bore him a son. (Wiktionary translation)
Wiktionary (CC BY-SA 4.0, en.wiktionary.org) via kaikki.org