huàn dé huàn shī

💡 Хувийн ашиг тусаа алдах, олохоо бодож байнга түгшиж, зовниж явдаг зантай хүнийг илэрхийлдэг.

出处: From the Analects, Book 17 (《論語·陽貨》)

chéng è quàn shàn

💡 Буруу үйлдлийг шийтгэж, сайн үйлсийг дэмжин урамшуулах зарчмыг илэрхийлдэг.

出处: From the Zuo zhuan, late 4th century BCE

pāo zhuān yǐn yù

💡 Өчүүхэн зүйлээ өгч, бусдын илүү сайн, үнэ цэнэтэй санаа хариу авахыг хүсэх даруу арга барилыг илэрхийлдэг.

直译: to toss a brick to attract the jade

出处: One of the Thirty-Six Strategems, originally in reference to tossing brickbats at one's enemy to get an (exploitable) reaction or win a greater prize.

jié zú xiān dēng

💡 Аливаа боломжийг хамгийн түрүүнд эрч хурдан ашигласан хүн ялдаг гэсэн санааг илэрхийлдэг.

直译: the quick of foot will be the first to ascend

出处: From earlier 疾足先得, which is derived from the following paragraph in Shiji

rì jī yuè zhū

💡 Цаг хугацаа зогсолтгүй, хэн нэгний хүсэлд харгалзахгүйгээр урсаж байдгийг гунигтайгаар илэрхийлдэг.

出处: From Shijing, Odes Of Bei, "Sun and Moon"

míng chá qiū háo

💡 Хамгийн нарийн, өчүүхэн зүйлийг хүртэл анзаарч ойлгодог маш хурц ажиглалт, ухаалаг сэтгэмжийг илэрхийлдэг.

出处: From Mencius (《孟子·梁惠王上》)

míng zhī gù fàn

💡 Буруу гэдгийг мэдсээр байж зориудаар зөрчиж хийхийг илэрхийлдэг.

zēng shēn shā rén

💡 Худал цуу яриа хэдийгээр эхэндээ хэн ч итгэдэггүй байсан ч давтагдах тусам сүрдмээр хүчтэй болж, эцэст нь хамгийн ойрын хүн хүртэл итгэдэг болохыг илэрхийлдэг.

出处: A tale in Zhan Guo Ce

wàng méi zhǐ kě

💡 Бодит бус зүйл, хий хоосон мэдээ, амлалтаар өөрийгөө тайвшруулж, түр зуурын урам зориг авахыг илэрхийлдэг.

直译: to quench one's thirst by thinking of plums

出处: From the tale of Cao Cao deceiving his severely dehydrated troops with the promise of a forest of plums not far ahead

biāo xīn lì yì

💡 Бусдаас ялгаатай, шинэлэг санаа гаргаж өвөрмөцжихийг зорьдог зан чанарыг илэрхийлдэг.

出处: From Shishuo Xinyu

héng kōng chū shì

💡 Хэн нэгэн, ямар нэг зүйл гэнэт, гайхалтай хэмжээгээр анхаарал татан илэрч гарч ирснийг илэрхийлдэг.

出处: From the 1935 poem 《念奴嬌·崑崙》 by Mao Zedong.

qī ruǎn pà yìng

💡 Сул дорой хүнийг дарамталж, хүчтэй, эрх мэдэлтэй хүнээс айж бөхнүрдэг эмгэнэлтэй зан чанарыг илэрхийлдэг.

出处: First attested in c. 1300 as 怕硬欺軟 /怕硬欺软, in Yuan drama The Injustice to Dou E penned by Guan Hanqing

bǐ jiān ér lì

💡 Хоёр хүн зэрэг чадвар, зэрэглэлтэй тэгш зогсож байгааг илэрхийлдэг.

出处: From Zhan Guo Ce

hé dōng shī zi

💡 Нөхрөөсөө айдасгүй, түүнийг ихэд дуулгавартай болгож, огцом, хэрцгий зандардаг эхнэрийг илэрхийлдэг.

出处: See 河東獅吼／河东狮吼 (hédōng-shīhǒu).

màn shān biàn yě

💡 Хүн, зүйлсийн тоо хэмжээ асар их, газар нутгийг бүхэлд нь бүрхэх хэмжээнд хүрснийг илэрхийлдэг.

出处: From the Romance of the Three Kingdoms

miè cǐ zhāo shí

💡 Дайсныг устгах хүртэл юу ч идэхгүй гэсэн шийдвэрлэсэн, тууштай зорилготой байдлыг илэрхийлдэг.

直译: to not have breakfast before the enemy is wiped out

出处: From 《左傳·成公二年》: 余姑翦滅此而朝食.

huī fēi yān miè

💡 Ямар нэг зүйл эцсийн эцэст бүрмөсөн үгүй болж, ул мөр нь ч үлдэхгүй байдлыг илэрхийлдэг.

出处: First attested in the 7th century, but in common usage only as of 1082, originally in Sutra of Complete Enlightenment: : Popularized by Su Shi's famous ci Reminiscing the Past at Red Cliff: : Note that there are many versions, of which the above was reckoned to be most original.

jiāo tóu làn é

💡 Ямар нэг асуудал, ажлаас болж эрс хэмжээгээр зовж зүдэрсэн, туйлын түвэгтэй байдалд орсныг илэрхийлдэг.

zhū guāng bǎo qì

💡 Хүн эрдэнэс, гоёл чимэглэлээрээ дүрсээ бүрхэж, баялгаараа тод харагдахыг хэлнэ.

guā tián lǐ xià

💡 Гэм зэмгүй байсан ч бусдад сэжиг төрүүлэхээр байдалд орохыг хэлнэ.

直译: under a plum tree or in a melon patch

出处: Originates from a longer proverb 瓜田不納履，李下不整冠／瓜田不纳履，李下不整冠 (guātián bù nà lǚ, lǐxià bù zhěng guān), literally "do not put on shoes in a melon field; do not adjust your hat under a plum tree".

shēng sǐ cún wáng

💡 Аль нэгнийг тэсэн үлдэх эсвэл бүрмөсэн мөхөх шийдэгдэх маш чухал мөч гэсэн үг.

直译: to live or die, exist or perish

shēng cái yǒu dào

💡 Мөнгө олох, баяжих өөрийн гэсэн авхаалж самбаа, ур чадвар байдгийг хэлнэ.

出处: From the Great Learning (《大學》) in the Book of Rites

huà bǐng chōng jī

💡 Бодит биш, гүйцэлдэхгүй зүйлээр өөрийгөө тайвшруулах, хуурмаг зүйлээр хэрэгцээгээ хангах гэсэн үг.

直译: to draw a flatbread to allay one's hunger

出处: Quoted from Cao Rui, from the Records of the Three Kingdoms

chàng suǒ yù yán

💡 Юугаа ч дардалгүй, сэтгэлдээ байгаа бүхнээ чөлөөтэй хэлэхийг хэлнэ.

pí yú bēn mìng

💡 Байнга гүйж бачимдсанаас шал ядарч, амар заяа авах цаг ч байхгүй болохыг хэлнэ.

出处: 《左傳·成公七年》

dēng fēng zào jí

💡 Ямар нэг ур чадвар, амжилт хамгийн оргил цэгт хүрснийг хэлнэ.

máng rén mō xiàng

💡 Зүйлийн зөвхөн нэг хэсгийг мэдээд, түүгээрээ бүхлээрээ дүгнэлт хийх нь буруу байдгийг хэлнэ.

直译: The blind man touches some parts of an elephant (and concludes what an elephant looks like).

出处: From the tale, Blind men and an elephant, in the Mahayana Mahaparinirvana Sutra.

zhī fǎ fàn fǎ

💡 Хууль дүрмийг мэддэг атлаа санаатайгаар зөрчихийг хэлнэ.

lǐ shàng wǎng lái

💡 Хүн бусдын үзүүлсэн хайр, дотно ёсыг хариу үзүүлж, харилцан хандах ёстойг хэлнэ.

出处: From the Book of Rites, Book 1 (《禮記·曲禮上》)

shén zhōu lù chén

💡 Эх орон, төрсөн газар нутаг дайсны гарт орж, харь түшмэлийн дор бут цохигдсоныг хэлнэ.

出处: From Shishuo Xinyu

lí xīn lí dé

💡 Хамтын зорилгоос сэтгэл нь холдож, эв нэгдэлгүй болсныг хэлнэ.

出处: From Forged Old Text Book of Documents

mì bù fā sāng

💡 Хэн нэгэн (ихэвчлэн хаан, удирдагч) нас барсныг цаг хугацаанд нь ил болгож зарлахгүй, нууж байхыг хэлнэ.

出处: From Shiji

děng xián zhī bèi

💡 Жирийн, тэс тэвш чадваргүй, дорд зэрэглэлийн хүнийг хэлнэ (ихэвчлэн үгүйсгэлээр "жирийн хүн биш" гэж хэрэглэдэг).

出处: From Romance of the Three Kingdoms.

zhǐ shàng tán bīng

💡 Онолын хувьд л сайн ярьдаг, харин бодит хэрэг дээр юу ч хийж чадахгүй хүнийг хэлнэ.

直译: to discuss military tactics on paper

出处: See Zhao Kuo on Wikipedia.

qún cè qún lì

💡 Олон хүн хамтдаа бодож, хүчээ нэгтгэж ажил хийхийг хэлнэ.

出处: From Fayan

fān yún fù yǔ

💡 Хүний зан чанар, байр суурь эргэлзээгүй хувиран өөрчлөгдөж, урьд хойно нь харьцаагаа буулгаж дээшлүүлдэг заль мэхтэй байдлыг хэлнэ.

出处: From a line in 《貧交行》 by Du Fu (杜甫)

lǎo dāng yì zhuàng

💡 Хүн хөгширсөн ч зориг санаа нь суларахгүй, харин ч илүү тэсвэртэй, эрч хүчтэй болохыг хэлнэ.

出处: From a quote of Ma Yuan in the Book of the Later Han by 范曄 (Fan Ye)

lǎo qì héng qiū

💡 Нас цог султай атлаа хөгшин мэт залхуу, дорд байдал гаргах, эсвэл нас багатайгаараа хэтэрхий "туршлагатай" мэт бардам зан гаргахыг хэлнэ.

出处: Original 霜氣橫秋, as in a famous pianwen: : Influenced by Du Fu's poem: : The word as a blend was first attested in the Southern Song (1127–1279) dynasty.

yīng xióng wú yòng wǔ zhī dì

💡 Авьяас чадвар байгаа атлаа тэрийгээ харуулах, ашиглах боломж олдохгүй байгааг хэлнэ.

直译: a hero with no place to display their prowess

出处: From 「英雄無所用武」 in 《三國志·諸葛亮傳》.