2,892 хэллэг · HSK түвшнээр шүүнэ
凡夫俗子
HSK 6fán fū sú zǐ
💡 Онцгой бус, жирийн энгийн хүн.
出处: First attested in the 16th century. Appeared 3 times in《封神演義》, here take one for example
分庭抗礼
HSK 6fēn tíng kàng lǐ
💡 Хоёр тал тэгш эрхтэй, хараат бус байдлаар харилцах.
出处: From Zhuangzi, chapter 31 (《莊子·漁父》), where Zilu gives some comments after a conversation between Confucius and a fisherman.
劝善惩恶
HSK 6quàn shàn chéng è
💡 Сайныг дэмжиж, мууг шийтгэх.
出处: See 懲惡勸善/惩恶劝善 (chéng'èquànshàn).
卧薪尝胆
HSK 6wò xīn cháng dǎn
💡 Ялагдлаа мартахгүйн тулд өөрийгөө хатуужуулан бэрхшээл туулах.
直译: to sleep on brushwood and taste gall
出处: From the story of the King Goujian of Yue [5th BCE], who forced himself to sleep on firewood and lick a gallbladder everyday to remember the humiliation of his previous defeat by the State of Wu.
厚德载物
HSK 6hòu dé zài wù
💡 Гүн буянтай хүн эргэн тойрныхоо бүх зүйлийг хүлээж авч дааж чадна.
出处: From I Ching, Hexagram 2 (《易经·坤卦》)
反求诸己
HSK 6fǎn qiú zhū jǐ
💡 Асуудал гарахад бусдыг бус, өөрийгөөсөө шалтгаан хайх.
出处: From Mencius and Liji
叶落归根
HSK 6yè luò guī gēn
💡 Хол газар амьдарсан ч эцэст нь төрсөн нутагтаа буцаж ирнэ.
直译: fallen leaves will return to the roots
出处: Attested in multiple books as a Zen saying attributed to the Sixth Patriarch in Chinese Chan Buddhism, 慧能 (Huìnéng), when he was about to pass away in 713 CE.
吉人天相
HSK 6jí rén tiān xiàng
💡 Сайн хүнийг тэнгэр өөрөө дэмждэг гэсэн ерөөл үг.
出处: short for 吉人自有天相 (jírén zìyǒu tiānxiàng)
同工异曲
HSK 6tóng gōng yì qǔ
💡 Арга барил өөр атугай үр дүн, чанар нь адил сайн.
出处: Coined by Han Yu in An Explication of “Progress in Learning” in the 9ᵗʰ century.
向壁虚构
HSK 6xiàng bì xū gòu
💡 Бодит үндэслэлгүйгээр толгойноосоо зохиож ярих.
直译: to face the wall and fabricate
出处: See the etymology at 向壁虛造.
向壁虚造
HSK 6xiàng bì xū zào
💡 Ямар ч эх сурвалжгүйгээр толгойноосоо зохион гаргах.
直译: to face the wall and fabricate
出处: From the preface to the Shuowen Jiezi by Xu Shen.
含沙射影
HSK 6hán shā shè yǐng
💡 Хэн нэгнийг шууд бус, далд дороос гүтгэх.
直译: to hold sand in the mouth and splash onto someone's shadow
出处: From a kind of mythological creature called 蜮 (yù), as in In Search of the Sacred: : This thing also appears in the Book of Odes.
吸风饮露
HSK 6xī fēng yǐn lù
💡 Тэнгэрлэг зан чанартай, махан биеийн хэрэгцээ (хоол унд) бараг хэрэггүй мэт харагдах хүнийг илэрхийлдэг.
出处: From Zhuangzi
和光同尘
HSK 6hé guāng tóng chén
💡 Өөрийн авьяас, чадвараа бахархан харуулахгүйгээр, энгийн олон түмэнтэй адилавтар байдлаар амьдрах гэсэн санаа.
出处: From Tao Te Ching, Chapter 4: : The sentence quoted above reappears in Chapter 56.
品学兼优
HSK 6pǐn xué jiān yōu
💡 Хүний ёс суртахуун, мэдлэг хоёулаа өндөр төвшинд байгааг тодотгодог үг.
唯唯诺诺
HSK 6wéi wéi nuò nuò
💡 Өөрийн бодол санаагаа илэрхийлэхгүй, бусдын хэлснийг л дуулгавартай зөвшөөрдөг хүнийг илэрхийлнэ.
出处: From Han Feizi, Chapter 9 (《韓非子·八姦》)
喜大普奔
HSK 6xǐ dà pǔ bēn
💡 Маш баяртай сайн мэдээг сонсоод бүгд хамтдаа баярлан тэмдэглэж, нэг нэгэндээ түгээмэл дуулгах гэсэн санаа илэрхийлдэг интернет үг.
出处: From the Chemistry Bar of Baidu Tieba. Acrostic-style contraction of four synonymous idioms (see below), producing a four-character word that resembles a genuine Chinese chengyu (idiom).
坐井观天
HSK 6zuò jǐng guān tiān
💡 Хязгаарлагдмал орчинд байгаа хүн өөрийн мэдэх цөөн зүйлээр дэлхийг бүхэлд нь дүгнэдэг, нарийн үзэл бодолтой байдгийг илэрхийлдэг.
直译: To sit in a well and look at the sky
出处: Related to 井底之蛙 (jǐngdǐzhīwā). Directly from
基情四射
HSK 6jī qíng sì shè
💡 Хоёр эрэгтэй хүний хоорондын дотно, эмоцлог харилцааг хошин шог маягаар «ижил хүйстний хайр мэт» гэж тодотгосон интернет үг.
出处: Based on 激情四射; see 基情 (jīqíng) for more.
多灾多难
HSK 6duō zāi duō nàn
💡 Амьдралдаа гамшиг, зовлон бэрхшээл дараалан тохиолддог, зол буянгүй байдлыг илэрхийлдэг.
大义灭亲
HSK 6dà yì miè qīn
💡 Шударга ёс, нийтийн эрх ашгийн төлөө хамгийн дотны хүн, төрөл садан хүртэл шийтгэхэд бэлэн байх зарчмыг илэрхийлдэг.
出处: From Zuo Zhuan. Zhou Yu (州吁) had murdered his brother, Duke Huan of Wey (衛桓公), and taken his place. But he could not gain the favor of the people of Wey. Shi Que (石碏), an officer loyal to the state, devised a scheme and had the usurper killed. Shi Que's son Shi Hou was a close associate of Zhou Yu, so Shi Que had his son killed as well. The people praised his act (《左傳·隱公四年》)
大旱望云
HSK 6dà hàn wàng yún
💡 Юмс маш их хэрэгцээтэй болсон үедээ түүнийг тэсэн ядан хүсэж хүлээх байдлыг илэрхийлдэг.
出处: See 大旱望雲霓.
大相径庭
HSK 6dà xiāng jìng tíng
💡 Хоёр зүйл хоорондоо асар их ялгаатай, ямар ч төстэй зүйл байхгүйг илэрхийлдэг.
出处: From Zhuangzi
大跌眼镜
HSK 6dà diē yǎn jìng
💡 Гэнэтийн, төсөөлөөгүй үр дүнд маш их гайхширч цочирдох байдлыг илэрхийлдэг.
出处: Literally “to suddenly drop one's eyeglasses”; said to be in reference to earlier, loosely-fitted glasses which fell off easily.
天朗气清
HSK 6tiān lǎng qì qīng
💡 Цаг агаар үнэхээр сайхан, тэнгэр цэлмэг, агаар цэвэр байгаа байдлыг тодотгодог.
出处: First attested in c. 353, in The Preface to the Poems of the Orchid Pavilion by Wang Xizhi
夸父追日
HSK 6kuā fù zhuī rì
💡 Хүн боломжийнхоо хэтрүүлж хүрэх боломжгүй зорилгын араас хөөцөлдөх, эсвэл ямар ч бэрхшээлээс сэргийлэхгүйгээр зорилгодоо хүрэхийг хичээх хоёр талын санааг илэрхийлдэг.
直译: Kua Fu chases the sun
出处: See Kua Fu on Wikipedia for the background story.
好勇斗狠
HSK 6hào yǒng dòu hěn
💡 Учиргүй зодоон, хэрүүл маргаанд дуртай, хүчээ харуулахыг эрмэлздэг байдлыг илэрхийлнэ.
出处: From Mencius
好生之德
HSK 6hào shēng zhī dé
💡 Амьтан, хүний амь насыг хайрлаж, үл хөнөөх өнгөрсөн ёсны буянтай сэтгэлийг илэрхийлнэ.
出处: From the Forged Old Text of Shangshu
如履薄冰
HSK 6rú lǚ bó bīng
💡 Маш болгоомжтой, бага зэрэг ч алдаа гарахаас айж, аюултай мэдрэмжтэйгээр ажил хийхийг илэрхийлдэг.
直译: like treading on thin ice
出处: See 戰戰兢兢/战战兢兢 (zhànzhànjīngjīng).
如臂使指
HSK 6rú bì shǐ zhǐ
💡 Ямар нэгэн зохион байгуулалт, хүчний удирдлагыг маш чадварлаг, төвөггүй, бүрэн захирагдмал байдлаар удирдахыг илэрхийлдэг.
直译: to be like the arms using the fingers
出处: From Jia Yi's Discourse on Public Security: : Alternatively, from Guanzi
孤军作战
HSK 6gū jūn zuò zhàn
💡 Хэн нэгэн тусламж дэмжлэггүйгээр ганцаараа хэцүү зорилго, бэрхшээлийг даван туулж байгааг илэрхийлдэг.
寿比南山
HSK 6shòu bǐ nán shān
💡 Хүнд урт наслал, эрүүл энх насжилт хүсэх ёслолын үг.
直译: [One's] life is as long-lasting as the Zhongnan Mountains
出处: From the Classic of Poetry, poem 166 (《詩經·小雅·天保》)
州官放火
HSK 6zhōu guān fàng huǒ
💡 Эрх мэдэлтэй хүн юу хийвэл ч зөвшөөрөгддөг, харин жирийн хүмүүст жижиг эрх чөлөө ч олгогддоггүй хос жишгийн шударга бус байдлыг илэрхийлдэг.
出处: Literally: the prefectural official sets fires (but the common citizens are not allowed to light their lamps)
幸灾乐祸
HSK 6xìng zāi lè huò
💡 Бусдын зовлон, бэрхшээлд баярлаж, тэднийг өрөвдөхийн оронд таашаадаг хэрцгий байдлыг илэрхийлдэг.
出处: Extracted from two paragraphs in Zuo Zhuan
庄周梦蝶
HSK 6zhuāng zhōu mèng dié
💡 Бодит байдал, зүүд хоёрын хоорондох ялгаа тодорхойгүй, амьдрал тогтворгүй, солигдоо мэдрэмжийг илэрхийлдэг гүн ухааны дүрслэл.
直译: Zhuangzi dreamt he was a butterfly
出处: From a tale in the book Zhuangzi
延年益寿
HSK 6yán nián yì shòu
💡 Хүний насыг уртасгах, эрүүл энхийг сайжруулах гэсэн үйлийг илэрхийлдэг.
出处: First attested in Song Yu's Rhapsody on the Gaotang Shrine
异曲同工
HSK 6yì qǔ tóng gōng
💡 Арга барил, хэлбэр өөр байсан ч эцсийн үр дүн, чанар нь адилавтар сайн байгааг илэрхийлдэг.
出处: First attested in the early 9th century, see 同工異曲/同工异曲 (tónggōngyìqǔ)
引玉之砖
HSK 6yǐn yù zhī zhuān
💡 Өөрийн юмуу хэлсэн санаа арай өчүүхэн ч гэсэн бусдын илүү үнэ цэнэтэй санаа гаргахад түлхэц болно гэсэн даруу хандлагыг илэрхийлдэг.
出处: See the etymology at 拋磚引玉.
心如刀割
HSK 6xīn rú dāo gē
💡 Маш их сэтгэлийн шаналал, гуниг зоволт мэдрэхийг илэрхийлдэг.
直译: as if having a heart cut by a knife
怒发冲冠
HSK 6nù fà chōng guān
💡 Хэт их уурлаж, дотор нь хилэгнэсэн байдал нь нүдэнд харагдах хэмжээнд хүрсэн байдлыг илэрхийлдэг.
出处: From the Records of the Grand Historian
xiàng bì xū zào
向壁虛造
💡 Ямар ч эх сурвалжгүйгээр толгойноосоо зохион гаргах.
Үгчилбэл: Хананд хараад, хоосноос бүтээх
Утгачилбал: Ямар ч бодит эх сурвалжгүйгээр толгойноосоо зохион гаргаж, хуурамч зүйл бүтээхийг хэлнэ.
Гарал үүсэл: Энэ хэллэг «Шуовэнь Жиежи» толь бичгийн зохиогч Сю Шэньгийн бичсэн өмнөх үгэнд гардаг. Тэрээр зарим эртний бичиг үсгийн судлаачдыг шүүмжлэн, тэдгээр хүмүүс жинхэнэ эх сурвалж баримтгүйгээр, зүгээр л хана уруу харан өөрийн толгойноос зохиож тайлбар гаргадаг байсныг тэмдэглэсэн байдаг. «向壁虚构» хэллэг үүнээс гаралтай синоним хэллэг юм.
Хэзээ хэлдэг вэ: Бодит баримт судалгаагаар бус, зүгээр л толгойноосоо зохион гаргасан үг яриа, тайлбарыг шүүмжлэн хэлэхдээ хэрэглэдэг.
有些所谓的历史故事,其实是后人向壁虚造出来的。
yǒu xiē suǒ wèi de lì shǐ gù shì, qí shí shì hòu rén xiàng bì xū zào chū lái de.
— Зарим түүхэн үлгэр гэгддэг зүйлс нь бодит хэрэг явдал бус, хойч үеийнхний зохиосон хуурмаг зүйл байдаг.
直译: to face the wall and fabricate
出处: From the preface to the Shuowen Jiezi by Xu Shen.
Wiktionary (CC BY-SA 4.0, en.wiktionary.org) via kaikki.org